Level-up voor mbo afgestudeerde vakmensen
Mbo-gediplomeerde vakmensen beschikken doorgaans over sterke hard skills en actuele technische kennis. Het probleem zit niet in wat zij kunnen maken. De kloof zit in 21st century skills: zelfreflectie, zelfregulatie, samenwerking, positionering en professioneel opdrachtnemerschap. Zonder die vaardigheden blijft talent te vaak onzichtbaar of onbenut.
Stichting sQuare ontwikkelde daarom een ‘level-up’: korte, modulaire opleidingen op NLQF-niveau 5 die zich expliciet richten op die professionele en persoonlijke ontwikkeling, ingebed in de praktijk van het werkveld. De Examenkamer houdt toezicht en ondersteunt bij het borgen van de kwaliteit en betrouwbaarheid van de examinering.
Wederkerig professionaliseren
Oprichters Johan van Aalst en Marieke Gervers richtten sQuare op vanuit een heldere observatie: “We zagen zoveel talentvolle makers rondlopen op het mbo die we niet terugzagen in het werkveld. Er is een skills gap, en die willen we verkleinen.”
Die skills gap gaat nadrukkelijk níet over vakinhoud alleen. Veel deelnemers beheersen juist de nieuwste tools en werkvormen, maar missen ruimte en begeleiding om te leren reflecteren op hun handelen en hun positie binnen een professionele context.
Tegelijkertijd zien Van Aalst en Gervers een bredere ontwikkeling: de industrie verandert in hoog tempo door technologie en AI. Wendbaar blijven en doorontwikkelen is daardoor essentieel voor een duurzame loopbaan. “Je kunt niet meer zeggen: je hebt jouw diploma, dus je bent klaar voor de rest van je loopbaan”, aldus Gervers.
Van Aalst vult aan: “We zitten in een transitiefase. Veel deelnemers weten meer van nieuwe tools dan hun opdrachtgevers.” Juist daarom is wederkerigheid essentieel: deelnemers brengen actuele kennis en vakmanschap mee, terwijl het werkveld een professionele context biedt waarin zij leren samenwerken, reflecteren en regie nemen over hun eigen ontwikkeling.
Leren in en mét de praktijk
Omdat het hbo geen korte opleidingen mag diplomeren, ontbreekt een erkende route waarin professionals zich in kleine, gerichte stappen kunnen ontwikkelen op een hoger functioneringsniveau. Vanuit die lacune ontwikkelde sQuare modulair onderwijs waarin leren plaatsvindt on the job, in directe interactie met opdrachtgevers en partners uit het werkveld.
Gervers: “Onze deelnemers willen niet terug in de schoolbanken. Het leren moet on the job plaatsvinden, maar wel erkend worden met een officieel diploma.” De modules zijn ingeschaald op NLQF niveau 5 en zijn expliciet wederkerig opgezet. Deelnemers werken aan echte opdrachten en brengen hun vakinhoudelijke expertise in, terwijl opdrachtgevers en partners tegelijkertijd worden meegenomen in nieuwe perspectieven, werkwijzen en technologieën. Zo professionaliseren deelnemer en werkveld elkaar.
Programmatisch toetsen als motor voor zelfregie
Binnen de modules staat programmatisch toetsen centraal. Deelnemers verzamelen gedurende de looptijd van de module bewijs van hun ontwikkeling via praktijkopdrachten, feedback uit het werkveld en reflectie op hun handelen.
Van Aalst: “Je leert door te creëren én daarop te reflecteren. Dat past bij deze doelgroep.” De toetsing richt zich daarmee niet alleen op wat iemand kan maken, maar vooral op hoe iemand leert, samenwerkt en stuurt op eigen ontwikkeling; kerncompetenties voor een leven lang ontwikkelen.
“Je leert door te creëren én daarop te reflecteren. Dat past bij deze doelgroep.”
De rol van De Examenkamer: toezicht én gezamenlijke innovatie
Deze vorm van programmatisch toetsen is nieuw binnen het private onderwijsstelsel, en daarmee ook voor De Examenkamer. Om kwaliteit en zorgvuldigheid te borgen, werken beide organisaties intensief samen. Gervers: “Wij zijn de eerste private partij waarbij programmatisch toetsen echt in de praktijk wordt toegepast. De Examenkamer is voor ons een adviserend orgaan. We ontdekken dit samen.”
De Examenkamer houdt toezicht op de objectiviteit en betrouwbaarheid van het examenproces en toetst of dit past binnen de geldende kwaliteitskaders. Tegelijkertijd wordt gezamenlijk verkend hoe examinering kan aansluiten bij een snel veranderende beroepspraktijk en bij de principes van skills-based en modulair leren.
Zo ontstaat een vorm van toezicht die verder gaat dan controle alleen: een samenwerking waarin nieuwe routes voor leven lang ontwikkelen, die goed aansluiten op de leerbehoefte van de werkende vakmens in een continu veranderende arbeidsmarkt, daadwerkelijk vorm krijgen.
